Anh, EU và NATO bày tỏ lo ngại sau khi quốc hội Trung Quốc thông qua luật an ninh quốc gia mới đối với Hồng Kông. Luật này, được chính quyền Hồng Kông thông qua vào tối muộn, cấm hoạt động lật độ, khủng bố và thông đồng với các thế lực nước ngoài, đồng thời có hiệu lực ngay lập tức. Các nhà hoạt động ủng hộ dân chủ sẽ phản đối vào hôm nay. Demosisto, một đảng chính trị ủng hộ dân chủ, tuyên bố ngừng mọi hoạt động. Theo luật mới, các nhà hoạt động có thể đối mặt với án tù chung thân hoặc dẫn độ về đại lục.
Một trụ sở của Công ty Cổ phần Công nghệ Sao Bắc Đẩu (SBD) tại TP.HCM.
SBD thừa nhận có sai phạm
Hai ngày sau khi World Bank-Ngân hàng Thế giới công bố thông báo cấm vận đối với Công ty Cổ phần Công nghệ Sao Bắc Đẩu (SBD) trong 7 năm, công ty này qua các phương tiện truyền thông báo chí tại Việt Nam đăng tải công khai thông tin đã để xảy ra vi phạm trong quá trình đấu thầu 2 dự án mà Worrld Bank cáo buộc là thông đồng và gian lận.
Trong thông báo phổ biến vào hôm 24/6, World Bank cho biết SBD đã gian lận và lừa đảo trong Dự án phát triển thành phố bền vững Đà Nẵng-BRT trị giá 272 triệu USD, hồi năm 2018 và Dự án phát triển giao thông đô thị Hà Nội-BRT có giá trị 295 triệu USD, hồi năm 2015.
World Bank cáo buộc nhân viên của SBD đã bị phát hiện làm ảnh hưởng không đúng đến quy trình đấu thầu của hai dự án nêu trên, do Ngân hàng Thế giới tài trợ cho Việt Nam. Công ty SBD đã tạo tài liệu giả mạo trong hồ sơ dự thầu và không cung cấp thông tin chính xác về sự tham dự trong giai đoạn khởi đầu của hai dự án. Đây là những hoạt động được coi là thông đồng và gian lận.
Việc làm bị cho là thông đồng và gian lận trong hai dự án của SBD dẫn đến hậu quả SBD bị cấm vận 7 năm không được tham gia đấu thầu các dự án, mà đủ điều kiện thực hiện cấm vận chéo giữa các ngân hàng phát triển đa phương khác, theo Thỏa thuận Thi hành các Quyết định Tranh chấp được ký kết vào ngày 9/4/2010.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Thương mại Luật gia Việt Nam (VLCAC), vào tối ngày 29/6 cho biết theo quy định của luật pháp tại Việt Nam thì các hành vi thông đồng và gian lận trong đấu thầu bị chế tài theo Luật Đấu thầu năm 2013. Luật sư Nguyễn Văn Hậu đưa ra một dẫn chứng:
“Ví dụ Điều 89 của Luật Đấu thầu và Chính phủ cũng ban hành nghị định về truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân vi phạm về đấu thầu mà cấu thành tội hình sự và đối với cán bộ, công chức có hành vi vi phạm pháp luật đấu thầu còn bị xử lý theo quy định của pháp luật đối với công chức. Và, trong Luật Đấu thầu còn có luật riêng, đó là hình thức cấm tham gia lựa chọn nhà thầu. Có thể cấm từ 1 đến 3 năm, hoặc cấm tham gia đấu thầu từ 6 tháng đến 1 năm, hoặc không công nhận đấu thầu của doanh nghiệp nếu như doanh nghiệp đó có gian lận.”
Luật sư Nguyễn Văn Hậu nói với RFA rằng ông không rõ phía Chính phủ Việt Nam sẽ xử lý trường hợp xzsai phạm của SBD qua hai dự án BRT Đà Nẵng và Hà Nội theo quy định pháp luật của Việt Nam như thế nào. Tuy nhiên, Luật sư Nguyễn Văn Hậu nhấn mạnh rằng SBD đã tỏ ra thành khẩn và rất có thiện chí hợp tác với World Bank để giải quyết những sai phạm do nhân viên của SBD gây ra.
Hợp tác trong giải quyết hậu quả
Báo giới trong nước, vào hôm 27/6 dẫn thông tin của SBD cho biết công ty này đã làm việc với World Bank trong hai năm 2019-2020 để làm rõ những sai phạm đã xảy ra. SBD nói rằng World Bank ghi nhận sự phối hợp của SBD và cũng đồng ý các việc làm sai trái không phải là sự chỉ đạo của lãnh đạo công ty.
SBD cho biết là đã rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc trong việc tham gia các dự án quốc tế, đồng thời thực hiện tốt các cam kết giữa hai bên và theo hướng dẫn tuân thủ liêm chính của World Bank (WBG Integrity Compliance Guidelines) để tạo sự tín nhiệm đối với Ngân hàng Thế giới nhằm có thể sẽ giảm bớt thời gian cấm vận xuống ít hơn 7 năm.
Luật sư Nguyễn Văn Hậu cho rằng qua vụ việc của SBD cho thấy đó cũng là một bài học kinh nghiệm về uy tín trong giao dịch, làm ăn của các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng mở rộng trên thương trường quốc tế.
World Bank công bố thông báo cậm vận SBD 7 năm, vào ngày 24/6/2020.Courtesy: vietnamnet.vn
Tiến sĩ kinh tế Lê Đăng Doanh, cựu thành viên Ủy ban Chính sách Phát triển của Liên Hiệp Quốc, vào tối ngày 29/6 cũng lên tiếng với RFA liên quan vụ việc World Bank cấm vận SBD 7 năm không được tham gia đấu thầu các dự án do nhóm ngân hàng này tài trợ:
“Tôi nghĩ là việc Ngân hàng Thế giới ở Việt Nam đã xử lý một cách nghiêm khắc đối với công ty này là một điều cảnh báo đối với các doanh nghiệp khác. Và điều đấy sẽ giúp cho các doanh nghiệp khác chân chỉnh lại và tuân khủ các quy định công khai minh bạch, cũng như tránh những việc mà Ngân hàng Thế giới đã phát hiện ra đối với SBD. Tôi nghĩ rằng đây là một điều tích cực để giúp cho các công ty Việt Nam rút kinh nghiệm. Và, không có nghĩa rằng về sau các công ty Việt Nam sẽ bị gây khó khi tham gia đấu thầu đối với Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam.”
Cơ hội nào cho Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam?
Đồng quan điểm với Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Huy Vũ, qua ứng dụng messenger nêu lên nhận định của ông rằng các doanh nghiệp ở Việt Nam nhìn vào vụ việc của SBD như một tấm gương để muốn làm ăn lâu dài, đàng hoàng với các đối tác quốc tế thì phải gây dựng uy tín, làm việc chuyên nghiệp, và phải tuân thủ sự minh bạch và cạnh tranh lương thiện. Dần dần, cùng với sự mở cửa của nền kinh tế Việt Nam với các đối tác nước ngoài, phong cách hoạt động chuyên nghiệp kiểu này sẽ trở thành một chuẩn mực chung của giới công ty tại Việt Nam.
Tiến sĩ Nguyễn Huy Vũ nhấn mạnh rằng:
“Khi mà giới doanh nhân tại Việt Nam trở nên chuyên nghiệp hơn, quen với việc cạnh tranh công bằng, bình đẳng và minh bạch trong các hoạt động đấu thầu, thì đến lượt họ sẽ tác động lên các quy trình hoạt động của các cơ quan chính quyền, tạo nên áp lực khiến chính quyền phải thay đổi cách đấu thầu và các hoạt động quản lý khác. Rồi từ từ, khi xã hội quen với văn hoá minh bạch, cạnh tranh công bằng và lành mạnh thì các cơ chế chính quyền sẽ theo đó hình thành nên nhằm giảm đi thói quen gian dối, tham nhũng, giúp cho xã hội ngày càng công bằng và văn minh hơn.”
Tiến sĩ Lê Đăng Doanh cũng xác nhận “bài học kinh nghiệm” của SBD cũng mở ra một cơ hội cho Chính phủ Việt Nam trong nỗ lực cải cách hành chính để giúp cho các doanh nghiệp hoạt động được hiệu quả hơn:
“Các công ty Việt Nam có sự tiến triển như thế nào trong quản trị thì phụ thuộc rất nhiều cách hành xử của các cơ quan Nhà nước của Việt Nam. Trong trường hợp này, việc bỏ các giấy phép và thực hiện công khai minh bạch sẽ giúp rất nhiều. Bởi vì, không có doanh nghiệp nào lại tự nhiên vô cớ mang tiền đút lót. Họ chỉ cần phải làm điều đó khi bị ép buộc, hoặc là cần thiết để họ có thể tiếp tục kinh doanh. Cho nên, tôi nghĩ việc Ngân hàng Thế giới xử lý như vậy cũng là một lời cảnh tỉnh và tôi hy vọng sẽ giúp cải thiện môi trường kinh doanh ở Việt Nam.”
Tiến sĩ Nguyễn Huy Vũ khẳng định rằng sự ngày càng chuyên nghiệp của giới doanh nhân cùng với các hoạt động đấu thầu ngày càng lành mạnh hơn của chính quyền trong nước do bị tác động từ xã hội và các tiêu chuẩn của các tổ chức quốc tế sẽ khiến cho đất nước có được nhiều những công trình chất lượng hơn, vừa giúp tiết kiệm ngân sách, phát triển và làm đẹp quốc gia, lại giúp xây dựng một lực lượng doanh nhân chuyên nghiệp với tầm vóc ngày càng bắt kịp với thế giới.
Đài RFA đã liên lạc với Ngân hàng Thế giới qua email để hỏi thêm thông tin về những yêu cầu hay quy định của định chế tài chính này sẽ được điều chỉnh khắt khe hơn hay không đối với các dự án tiếp theo tại Việt Nam. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn chưa nhận được hồi đáp nào từ World Bank.
Từ mục tiêu “cơ bản trở thành nước công nghiệp hiện đại” đến cái đích “thu nhập cao” và “hùng cường”
Tại hội nghị “Hà Nội 2020 – Hợp tác đầu tư và phát triển” sáng ngày 27 tháng Sáu, 2020, ông Thủ Tướng Phúc với gương mặt hân hoan của chú Tễu, trao giấy chứng nhận đầu tư cho 229 dự án với tổng mức đầu tư 405 ngàn tỷ đồng, cùng một câu phán tràn trề hy vọng “2 lỗ, 1 cua” như sau: “Nếu như rơi rớt, chỉ còn 60% của số dự án này đi vào sản xuất kinh doanh thì đã thành công trong bối cảnh thế giới hiện nay.”
Trung tâm liên lạc nào của những tập đoàn kỹ thuật hàng đầu thế giới như Google, Facebook, Microsoft… là tân tiến nhất? Hay quốc gia nào?
Xin thưa ngay cùng bạn, đứng đầu thế giới hiện nay phải kể là Situation Room, tạm dịch là Trung Tâm Biến Sự Vụ nằm ở tầng hầm của West Wing tại tòa Bạch Ốc.
Đọc trên báo chí về các cuộc họp quan trọng tại “situation room”, dễ cho một số người ta cảm giác rằng đây chỉ là một phòng họp thông thường. Nhưng không, đây là một phòng họp thuộc trung tâm đầu não quan trọng bậc nhất nước Mỹ và thế giới, nơi các quyết sách về an ninh quốc gia Hoa Kỳ được đưa ra.
Được xây dựng vào năm 1961 theo lịnh của tổng thống Kennedy ngay sau vụ Vịnh Con Heo bị thất bại và đầy tai tiếng, trung tâm liên lạc này đã ra đời và được cải đổi liên tục để trở thành một trung tâm thông tin liên lạc và theo dõi mọi diễn biến khắp thế giới với các phương tiện kỹ thuật tân tiến nhất trong kỹ thuật quốc phòng, an ninh và tình báo, cũng như có các hệ thống nối kết vệ tinh an toàn và bí mật. Nó có thể liên lạc với các lãnh đạo thế giới, các tướng lĩnh quân đội Hoa Kỳ mọi nơi hay xem những diễn biến tức thời (realtime) đang diễn ra ở bất cứ nơi đâu trên thế giới.
Hoạt động 24/7 do những chuyên viên phân tích tình báo cao cấp và lão luyện của các cơ quan an ninh và quân đội đảm trách, Trung Tâm Biến Sự Vụ trực thuộc Hội Đồng An Ninh Quốc Gia chịu trách nhiệm điều hành, nhằm cung cấp tin tức tình báo và an ninh quốc gia hàng ngày (President’s Daily Briefing – PDB) cho tổng thống Hoa Kỳ và các cố vấn an ninh quốc gia.
Tấm ảnh nổi tiếng tại một phòng của trung tâm Biến Sự Vụ này chắc nhiều người vẫn còn nhớ đến là tấm ảnh của Tổng Thống Obama, Phó TT Joe Biden, Ngoại trưởng Hillary Clinton, Bộ trưởng Quốc phòng Robert Gates, Giám đốc Cơ quan tình báo CIA Leon Panetta cùng các cố vấn an ninh quốc gia đang căng thẳng theo dõi trực tiếp cảnh các biệt hải thuộc Biệt đội 6 (Seal Team Six) tinh nhuệ nhất quân lực Hoa Kỳ đang thực hiện đặc vụ Geronimo.
TT Barack Obama và Phó TT Joe Biden, cùng với các thành viên của đội an ninh quốc gia, theo dõi đặc vụ tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden trong Situation Room của tòa Bạch Ốc, ngày 1/5/2011. Ảnh trên mạng
Đây là đặc vụ tiêu diệt thủ lãnh khủng bố Osama Bin Laden ngay trên lãnh thổ Pakistan vào tháng 5/2011. Đó là điều mà tổng thống Kennedy không có được trong vụ CIA dàn dựng vụ đổ bộ vào Cuba ở sự kiện Vịnh Con Heo (Bay of Pigs Invasion) 50 năm trước, hồi tháng 5/1961.
Xin được nói thêm rằng, trong các hồi ký, các tin tức từ những cựu cố vấn an ninh quốc gia hay nhân viên tòa Bạch Ốc và giới truyền thông đều cho biết, tổng thống Obama là một trong những tổng thống Mỹ tham dự các cuộc briefing PDB đều đặn với thái độ nghiêm túc nhất mỗi ngày. Ông tham dự sáu ngày mỗi tuần, đọc các báo cáo an ninh quốc gia được chuyển tới hàng ngày nếu đang công du hay không có mặt tại tòa Bạch Ốc.
Đặc vụ tiêu diệt Bin Laden là một quyết định táo bạo và đánh cược sinh mạng chính trị của Obama. Nếu thất bại, không chỉ Bin Laden cùng nguy cơ khủng bố vẫn còn mà tai tiếng mà có thể ông bị trả giá bằng khả năng đắc cử nhiệm kỳ hai của mình.
Chiến dịch Ưng Trảo (Operation Eagle Claw) do TT Jimmy Carter ra lịnh để giải cứu con tin Mỹ tại Đại Sứ Quán Hoa Kỳ trên đất Iran là bài học lớn. Chiến dịch này bị thất bại, đưa đến cái chết của một số công dân Mỹ, ảnh hưởng nặng nề đến uy tín Hoa Kỳ và tổng thống Carter, là một trong những lý do dẫn đến sự thất cử của ông Carter năm 1980.
Hãy cảm ơn TT Obama về điều này vì suốt tám năm mẫn cán trong hai nhiệm kỳ của ông, nước Mỹ và người dân được sống an toàn, bình an nhờ trách nhiệm cao nhất của người đứng đầu quốc gia như ông.
Nó không giống như dưới thời TT Donald Trump hiện nay. Những người theo dõi tin tức thời cuộc ắt cũng đã biết, các nguồn tin dẫn lời các viên chức trong cộng đồng tình báo cho biết rằng, Trump tham dự rất ít các cuộc briefing như vậy và không hề đọc các báo cáo về tình báo mỗi ngày.
Đơn giản vì chúng quá phức tạp để Trump có đủ khả năng và đủ kiên nhẫn nghe trình bày hay đọc báo cáo về an ninh quốc gia.
Hơn nữa, là người thường quyết định theo trực tính, Trump chỉ làm và tự quyết định những điều mình muốn, hơn là dựa vào các phân tích tình báo cùng cố vấn của Hội đồng An ninh Quốc gia.
Đó là lý do chính mà hầu hết các cựu thành viên ban Cố vấn An ninh Quốc gia trong nội các của Trump đã từ nhiệm do các bất đồng trong những quyết định mang tính chiến lược và an ninh quốc gia của Trump. Bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis, Ngoại Trưởng Rex Tillerson, các cố vấn an ninh quốc gia như John Bolton, tướng Hebert McMaster, chánh văn phòng Bạch Ốc tướng John Kelly … là một vài nhân vật có thể kể tên, chưa kể rất nhiều tướng lãnh, đô đốc Hải Quân, viên chức cao cấp của CIA, Bộ Nội an Hoa Kỳ khác từng phục vụ trong Hội đồng An ninh Quốc gia.
Cố vấn an ninh Robert O’Brien hiện nay là người thay thế John Bolton và là cố vấn ăn ninh thứ tư chỉ trong hơn ba năm qua. O’Brien là một luật sư tư nhân với kinh nghiệm chính phủ hạn chế và xa lạ với cộng đồng tình báo, an ninh quốc gia. Ông bị xem là thiếu sự lão luyện và kinh nghiệm cần có trong vai trò này, ngoài việc trung thành với Trump. Nếu Hội đồng An ninh Quốc gia thời Obama có đến 240 thành viên, thì Robert O’Brien chỉ muốn giảm xuống còn khoảng 100 người hiện nay.
Tin tức về việc Nga treo giải thưởng cho Taliban sát hại binh lính Hoa Kỳ ở Afghanistan trong vài ngày qua là một ví dụ về cách Trump và cố vấn an ninh O’Brien của ông giải quyết vấn đề quốc sự ra sao. Trump gởi tweet bảo rằng ông và phó tổng thống không được báo cáo về tin tình báo này, cho dù các nguồn tin cho biết, ông đã được báo cáo nhiều tháng trước mà không hề thông báo hay đưa ra quyết định gì. Thậm chí Trump còn có ý định mời Nga tham dự hội nghị G7 sắp tới.
Điều này tương tự như việc ông bảo rằng không biết hay đọc các tường trình tình báo về dịch Covid-19 của các nhân viên tình báo hồi đầu năm nay, khi đại dịch chớm bắt đầu tại Vũ Hán. Truyền thông cũng cho biết rằng, Trump thường xuyên bỏ các cuộc họp với ban đặc nhiệm chống đại dịch Covid-19 đôi tháng trước, cho dù trong cả thời gian dài, ông đã đứng ra để trả lời các cuộc họp báo với nhiều phát biểu gây bất ngờ với chính các thành viên nhóm đặc nhiệm.
Cơn đại dịch hiện nay đã chứng tỏ khả năng Donald Trump xoay trở trước các cuộc khủng hoảng quốc gia thế nào. Một khi khủng bố, chiến tranh xảy ra thì có lẽ tình thế sẽ còn tệ hại rất nhiều nếu Trump tái đắc cử. Hàng trăm ngàn người dân Mỹ đã, đang và sẽ còn thiệt mạng trong đại dịch, đã là câu trả lời cho mỗi người.
Là tổng thống kiêm tổng tư lệnh quốc gia, Trump đã phủ nhận vụ Nga treo giải thưởng lấy mạng binh sĩ Hoa Kỳ, thay vào đó là tuyên bố hăm dọa tìm người tiết lộ tin tức cho truyền thông. Trách nhiệm người lãnh đạo hàng đầu ở Mỹ đang ở đâu?
Từ những điều kể trên, liệu vấn đề an ninh quốc gia và sự an toàn của người dân Hoa Kỳ, hay cũng không ngoa nếu bảo phần nào của thế giới, đang nằm trong tay của một tổng thống Hoa Kỳ như Donald Trump là điều chúng ta có thể tin tưởng và an tâm giao phó hay không?
Bản quyền hình ảnhGETTY IMAGESImage captionGiám đốc điều hành Facebook Mark Zuckerberg đang quản lý bốn ứng dụng được tải xuống nhiều nhất trong thập kỷ.
Tẩy chay có thể là hành động cực kỳ hiệu quả đối với các trường hợp như Facebook. Vào cuối thế kỷ 18, phong trào bãi bỏ nô lệ đã khuyến khích người dân Anh tránh xa hàng hóa do nô lệ sản xuất. Điều này đã có tác dụng. Khoảng 300.000 người ngừng mua đường - gia tăng sức ép phải xóa bỏ chế độ nô lệ.
Có một chuyện về nông dân Dương Nội hiếm ai biết được nếu chỉ là người ủng hộ và quan sát từ xa. Ấy là chuyện tôi đố ai tìm thấy bất cứ một hình chụp nào của chị Cấn Thị Thêu và chị Nguyễn Thị Tâm. Cùng là dân oan ở Dương Nội, cùng đi đòi đất, cùng tham gia đấu tranh trong các hoạt động khác như bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ môi trường, bảo vệ quyền con người và đòi hỏi thực thi công lý... trong suốt hơn 10 năm qua, nhưng hai người phụ nữ kiên cường này chưa bao giờ đứng cạnh nhau.
Rất nhiều bản tin hôm nay, đặc biệt là tin giải trí, hay nói tới tiền. Dù là mang tính chê bai hay ca ngợi, tiền đang được đề cập đến như một khát vọng cháy bỏng khác thường trong xã hội cộng sản hôm nay.
